Удирдах ажилтны II зөвлөгөөн боллоо

ММСУХ-ны  “Удирдах ажилтны II зөвлөгөөн” энэ сарын 11-нд боллоо.  Улаанбаатар зочид буудалд болсон энэ удаагийн зөвлөгөөнд Ховд аймгаас бусад бүх аймгийн уяачдын холбооны төлөөлөл хүрэлцэн ирсэн байсан юм. Зөвлөгөөн үдийн 11 цагт эхэлж, 15 цагт өндөрлөсөн бөгөөд ММСУХ-ны Ерөнхий нарийн бичгийн дарга П.Сэргэлэн холбооны бодлого, чиглэлийн талаар товч мэдээлэл хийсний дараа салбар холбоодын удирдлагуудын санал хүсэлтийг сонсон, харилцан яриа өрнүүлсэн юм. Хоёр жилийн өмнө анхдугаар зөвлөгөөний үеэр  хөндөгдөж байсан эрлийз болон цэвэр цусны адууны асуудал энэ өдөр ч гэсэн хөндөгдөж халуун сэдвүүдийн нэг болж байлаа. Орон нутгийн салбар холбоодын удирдлагууд ялгаж уралдуулах тухай шийдвэр зөв ч хэрэгжилтэн дээр гажуудал үүсч буйг шүүмжилсэн юм.  Сүхбаатар аймгийн “Жавхлант шарга” уяачдын холбооны тэргүүн, Манлай уяач Гансүх  өнгөрсөн жилийн улсын баяр наадмын дааганы уралдааныг онцолж эрлийз цустай адуу айрагдсан тухай баримт хөндөнө билээ. Харин Баянхонгор аймгийн “Хонгорын хурд” уяачдын холбооны тэргүүн Мөнх-Эрдэнэ “хурдан морь бариачдыг зурхайн дотор талд байлгах, аймгийн Манлай уяач цолыг бий болгох зэрэг шинэ санал санаачлагыг дэвшүүлж, хурдан морины ченжүүдэд төв уяачдын холбооны зүгээс тодорхой хяналт тавьдаг болох” талаар сануулсан юм.
Мөн Сэлэнгэ аймгийн уяачдын холбооны дарга Бямбаа хурдан морины нэг төрлийн даатгал буюу улс бүсийн наадамд түрүүлж айрагдсан хурдан хүлгэдээ хулгайд алдсан тохиолдолд уяачдад олгох нөхөн олговрын талаарх туршлагаасаа хуваалцсан нь  авууштай саналд тооцогдоно билээ.
Анхдугаар зөвлөгөөн дээр яригдсан бүсийн уралдааны хамрах хүрээний  асуудал энэ удаа ч гэсэн мөн л хөндөгдсөн. Гэхдээ энэ удаа  бүсийн чанартай наадмуудад зөвхөн тухайн бүс нутгийн морьдыг уралдуулах тухай эл асуудлыг эцэслэн шийдвэрлэж,  нэг мөр болгохоор тохиролцоонд хүрсэн бөгөөд харин бүсчлэлийг хэрхэн хийх тухайд салбар холбооны удирдлагуудын саналыг сонсохоор болсон юм.
ММСУХ-ны удирдах ажилтны II зөвлөгөөний үеэр яригдсан өөр нэгэн асуудал бол монгол адууг паспортжуулах тухай байлаа. Дэлхийн бусад үүлдрүүдийн жишигт нийцүүлэх энэ ажил нэлээд өргөн цар хүрээтэй байх талаар Ерөнхий нарийн бичгийн дарга П.Сэргэлэн онцлон өгүүлсэн. Мөн ММСУХ-ны зүгээс хийх дараагийн алхам бол монгол адууны стандартыг шинэчлэн тогтоох ажил аж. Энэхүү ажлыг Зоригтбаатар ахлагчтай эрдэмтэд хийх бөгөөд 1995-2005 оны хооронд судлагдан батлагдсан одоогийн мөрдөж байгаа монгол адууны стандартыг өөрчлөх гэнэ. Энэ асуудалтай холбогдуулан зарим нэгэн  нь монгол адууны стандарт гэдэг бол  нийтлэг ойлголт хурдан морины стандартыг тусад нь батлах ёстой гэсэн байр сууриа илэрхийлж байв.  Монгол адууны стандартыг гадаад дотоодын олон эрдэмтэд хэд хэдэн удаагийн судалгаагаар тогтоож байсан ч байгаль цаг уур, экологи гээд олон шалтгааны улмаас жил ирэх тусам хувьсан өөрчлөгдөж буй юм.
Энэ мэт Монголын хурдан морины хө?жилд тулгамдсан олон чухал асуудлыг хөндсөн удирдах ажилтны II зөвлөгөөний үеэр яригдсан таатай мэдээлэл бол төв болон салбар холбоод тус бүр уяачдын өргөөтэй болж, аймаг орон нутгийн салбар холбоодод ажиллаж байгаа  нэг хүнийг цалинжуулах тухай асуудал байлаа.
Зөвлөгөөний үеэр салбар холбоодын зарим нэг төлөөлөгчид  туршлага хуваалцангаа ном, календарь зэрэг гарын бэлгээр зочдыг урамшуулсан юм. Зөвлөгөөнөөс гарсан санамж бичгийг бид тун удахгүй хүргэх болно.
А.Тэлмэн