Першерон

Першерон үүлдрийн морьдыг Францын перш нэртэй газар анхлан гаргасан болохоор ийнхүү нэрлэх болжээ. Энэ нутаг ерөөс ачлага, тэрэгний бахим том биетэй морьдуудаараа алдартай байжээ. 18-р зуунаас эхлэн энэ нутгийн бэл чинээтэй хүмүүс цэвар араб цусны азарга олноор худалдан авч, Першерон үүлдрийн гүүг гишгүүлэх замаар цусыг шинэчилж эхэлсэн байна.

Ингэсний үр дүнд өнөөгийн бидний мэдэх алдарт Першерон үүлдэр бий болжээ. Першерон үүлдрийн морьд нүсэр том ч гэлээ их үзэмжтэй биетэй бөгөөд явдал нь  зөөлөн байдаг нь араб үүлдрийн цусны нөлөө гэж үздэг.

Першерон нь маш зоригтой, ааш номхонтойн дээр асар их хүчтэй. Тиймээс түүнийг янз бүрийн хүнд ачаа тээвэрлэх зорилгоор цэрэг дайны зориулалтаар, хүнд хэцүү хөрстэй газар хагалах зорилгоор болон уналаганд өргөнөөр ашигладаг. Орчин цагт Першероныг талбайд ажиллах, бусад үүлдрийн морьдын цусыг сэлгэн сайжруулах зорилгоор үржүүлж байна. Хэдий лагс том биетэй, хүнд жинтэй ч маш тэсвэртэй, явдал сайтай бөгөөд хатируулаад явбал өдөрт 56 км газрыг эцэж, цуцалгүйгээр туулах чадвартай.

Анх гаргаж авсан нутгийн зөөлөн дулаан уур амьсгал, өвс тэжээлийн элбэг байдал өсж үржихэд нь маш сайнаар нөлөөлжээ. Мөн Першерон үүлдэр цаашид улам хөгжихөд Парис хотын Омнисбус буюу морь чирдэг автобусны холбоо, том биетэй, хүчирхэг бөгөөд явдал зөөлөнтэй морьдыг гар таталгүй худалдан авч байсан Япон, АНУ, Австралийн наймаачид ихээхэн нааштай нөлөө үзүүлсэн гэж үздэг.

Энэ бүхний нөлөөгөөр Перш нутгийнхан морьдын үзэсгэлэн худалдааны үеэр 1806 оноос эхлэн першерон азаргад тусгайлан шагнал гардуулаад үржүүлгийн зорилгоор ашиглах болсон байна. Улмаар 19-р зууны сүүл 20-р зууны эхэн гэхэд Францчууд асар олон тооны Першерон үүлдрийн морьдыг экспортонд гаргасан бөгөөд Австрали, Хойд ба Өмнөд Америкт олноор орж ирсэн байдаг.

Першерон сервээгээрээ 165-175 см өндөртэй цайвар алаг, эсвэл хилэн хар өнгийн зүс голлодог. 1902 онд төрсөн “Доктор ле гийр” гэдэг нэртэй Першерон түүхэнд тэмдэглэгдсэн хамгийн том биетэй Першерон байсан гэж үздэг. Энэ азарга нь сэрвээгээрээ 213 см өндөр, 1370 кг жин татдаг байжээ.

Першероны чадлын тухайд асар олон яриа байдаг. Жишээлэхэд, бүр 1963 онд Оросууд туршилт хийж үзэхэд Слива нэртэй Першерон гүү 300 кг жинтэй чарган ачааг амралгүйгээр 2138 метр газар чирж дээд амжилт тогтоожээ.