Арын хангайн Алдартууд цуврал 3

Нутаг амьтай хүү
Найзынхаа бэлэглэсэн битүү мориор “Сайн морь эзнээ хайж явдаг”-ийг бас хүлэг эзэн хоёр хэрхэн “хорших”- ыг харуулсан эрхэм бол Уулын баяжуулах “Эрдэнэт” үйлдвэрийн ерөнхий захирал Ч.Ганзориг юм. Найз нарынх нь бэлэглэсэн битүү бор морь багын “өвчнийг” нь сэдрээж ийнхүү мориноос холдож чадахгүй болгож орхижээ. Түүний ээж аав багш хүмүүс. Тийм ч болохоор зарим нэгэнтэй харьцуулахад адуу малаас хол өссөн ч хүмүүсийн бэлэглэсэн ганц нэг адуу тэднийд байдаг байв. Ямартаа л арван жилийн жаахан хүү ангийнхаа нөхөдтэй нийлж байгаад бэлэгний ганц нэг морио гололгүй уяна. Харин аав ээж нь “хоёр мориныхоо нэгийг уячихаад нөгөө нь наадамд унадаг” гэж Ганзориг хүүгээ цаашлуулна. Ингээд дунд сургуулиа төгсөх хүртлээ уйгагүй “хөдөлмөрлөсөн” ч эрдэм номын мөр хөөх болсноор морины ажил ард хоцорчээ. Харин 2000 онд нэг найз нь битүү бор морь бэлэглэсэн. Бэлэгний морьд Ганзориг захиралд ирсэн даруйдаа уралдсан болгондоо айраг түрүү хүртэж багын моринд хорхойтой хүүд урам зориг нэмэх нь тэр. Анхны айргаа хүртчихээд “том, бага ялгаагүй санагддаг юм билээ. Үгээр хэлэхийн аргагүй” хэмээн товчхон атлаа тодорхой сэтгэлээ уудалсан нь бий. Өдгөө түүний бэлэгний морь өнөр болжээ. Өөрийн угшлын адуутай болох зорилготойгоор Хэнтий, Сүхбаатар болон Араб, Англи цусны адуунууд цуглуулан, уржнангаас унаган адуугаараа наадаж, Эрдэнэтийнхээ наадмаас гурван түрүү, дөрвөн айраг хүртжээ. Түүний унаган адуунуудын нэг болох хээр азарга гэхэд даагандаа зургаалж, Боржигоны бүсийн наадамд гуравлан, шүдлэндээ мөн л улсад зургаалж, Булганы 70 жилийн төвийн бүсийн наадамд гуравлан, хязааландаа улсад 11, Баянхонгорын бүсийн наадамд зургаалж, “Дүнжингаравын хурд 2010”- т гуравласан амжилтын эзэн билээ. Архангай аймгийн Ихтамир сумын уугуул тэрээр зөвхөн морь уяж сойх биш хурдан морины хөгжил, унаач хүүхдийн аюулгүйн асуудал, цаашлаад Монголын өв соёл гэхчилэн олон зүйлд сэтгэл тавьж, анхаарал хандуулсаар явна.
Алдарт шимтдэггүй Манлай
Гэр бүлийн нэг л гишүүн моринд орвол бусад нь уруу татагдаж орхидог гэлцдэг. Тийм ч болохоор Ганзориг захирлын эргэн тойрныхон бүгд л моринд орсон байх ажээ. Түүний хүү Г.Тэмүүлэн залуу хүн гэлтгүй чамбай нэгэн. Уяач Г.Тэмүүлэнг хотын унаган хүүхэд байж морь мал уядаг гэхээр олон хүн гайхдаг юм билээ. Амралтаараа Булганд амьдардаг нагац ахындаа очиж морь малтай ноцолдож зуныг өнгөрөөдөг байсан нь ийнхүү моринд орохын эхлэл болжээ. Аав хүү хоёр өдгөө төрийн наадамд морь мордуулаад 11 жил өнгөрсөн байх аж. Түрүү жил 11 жилийнхээ босгон дээр улсын наадмын анхны түрүүгээ хүртчихээд “Монгол наадмын дэвжээ ийм л хатуу. Хэн дуртай нь морь айрагдаж түрүүлгээд байдаггүй юм” хэмээн баярын сэтгэгдлээсээ хуваалцсан нь бий. Г.Тэмүүлэн уяач одоогоор дөрвөн түрүү, зургаан айргийн эзэн болжээ. Гэхдээ тэрээр айраг түрүү, амжилт гэхээсээ илүүтэй адууныхаа цусыг сэлбэж, адуугаа сайжруулахыг илүүд үздэг. Энэ тухайгаа “Би моринд үнэхээр хорхойтой. Гэхдээ өөрийгөө уяач гэж хэлэхэд бас чамлалттай. Манай гайгүй сайн морьдыг Монгол Улсын Манлай уяач Сумъяасүрэнгийн Ганхуяг ах маань уядаг. Хар үрээг маань олон жил дараалан уяа сойлгыг нь тааруулж хурдлууллаа. Мөн нутгийн ах Тод манлай уяач Ц.Дуламсүрэн зааж зөвлөн, зарим адууг маань уяж хурдлуулж байгаа. Миний хувьд адууныхаа цусыг сайжруулах тал дээр илүүтэй анхаарал хандуулдаг” хэмээн ярьдаг юм.